Hamilelikte Beslenme

Anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimi ve sağlıklı olarak doğması annenin dengeli ve yeterli beslenmesi ile mümkündür. Dengeli ve yeterli beslenme anne sağlığını korurken doğumsal anomalilerin oluşma riskini ve aynı zamanda ileriki dönemde çocukta kronik hastalıkların görülme riskini azaltır. Her kadın için doğal bir dönem olan hamilelikte anne ve bebek sağlığını etkileyen birçok faktör bulunmakta bu nedenle gerekli durumlarda vitamin mineral takviyesi yapılması özellikle bebek sağlığını yakından ilgilendirmektedir.
Hamile kadınların metabolizması normal kadınların metabolizmasından farklıdır. Ancak halk arasında da yaygın bir görüş olan hamile kadınların 2 kişilik yemesi fikri en az yetersiz beslenme kadar yanlıştır, annenin ve bebeğin sağlığına zarar verir.
Hamilelik dönemi günlük alınması gereken kalori, sıvı, protein, vitamin, mineral ve çeşitli beslenme faktörlerinin ihtiyacının arttığı bir dönemdir. Hamilelik döneminde tüm temel besin maddelerinden yeterince ve düzenli olarak alınmalıdır. Şekerler ve aşırı yağlı yiyecekler ise besleyici özellikleri düşük ancak kalori miktarları oldukça yüksektir ve bu tür gıdaların bebeğe ve anneye hiçbir yararı yoktur.
Aşağıda protein ve çeşitli vitamin ve minerallerin gebe beslenmesindeki yeriyle ilgili bilgi verilmiştir:

Proteinler:
Vücudun yapı taşlarıdır ve anne karnındaki bebeğin büyüyüp gelişmesi için gereklidirler. Hamile kadınlar için önerilen günlük protein alım miktarı yaklaşık 60 g/gün’dür. Vejetaryen ve bitkisel kaynaklı beslenen annelerde önerilen günlük alım miktarına ek yapılabilir.
Çoklu doymamış yağ asitleri (Esansiyel yağ asitleri): Bakınız Hamilelikte Omega-3 Alımı
Kolin: Bakınız Hamilelikte Kolin Alımı

Demir:
Demir eksikliği görülen annelerden doğan bebeklerin daha az demir depolarına sahip oldukları ve düşük doğum ağırlıklı veya prematüre doğma risklerinin daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu nedenle hamile kadınlar günlük demir ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde beslenmeye özen göstermeli veya gerektiğinde dışarıdan demir takviyesi almalıdırlar.

C vitamini:
Demirin vücutta kullanımını önemli ölçüde arttırır. Hamile kadınlara günlük 60 mg C vitamini almaları önerilmektedir.

A vitamini:
Hamilelik döneminde yetersiz alınması bebekte prematüre ve düşük doğum ağırlığı riskini arttırmakta, ayrıca görme kusurlarına yol açabilmektedir.

D vitamini:
Hamilelik döneminde yeterli alınmadığında hamilelerin serumunda kalsiyumun düşmesine ve bebekte kemik metabolizmasında bozukluklara neden olabilmektedir.

Kalsiyum, fosfor ve D vitamini:
Kalsiyum ve fosfor, anne karnında bebeğin kemik oluşumu, sinir sistemi, kas fonksiyonları ve pıhtılaşma faktörü için gereklidir. Gebeliğin ilerlemesiyle annenin kalsiyum miktarı düşerken, anne karnındaki bebeğin kalsiyum düzeyleri ise gebeliğin 28. haftasından itibaren annedeki düzeylerin üzerine çıkmaktadır. Hamile kadınlar için önerilen günlük kalsiyum miktarı 1000 mg’dır. Özellikle vejetaryenlerde, sık doğum yapanlarda, güneş ışığından yararlanmayanlarda D vitamini ve kalsiyum düşük olacağından, annede kemik ve diş yapısında bozulmalar gerçekleşebilir. Günlük 5 mcg (mikrogram) D vitamini alınması önerilmektedir.
Ayrıca yetersiz kalsiyum alımı ile anne sütünün kalsiyum içeriği azalır ve bebeğin kemik ve sinirsel gelişimi olumsuz yönde etkilenebilir. Bu dönemde özellikle kalsiyumdan zenginleştirilmiş sütler, yoğurt, peynir gibi gıdaları alması ve D vitamini üretilebilmesi için güneş ışığına çıkması önerilmektedir.

Çinko:
Hamilelik döneminde yetersiz çinko alımı bebekte büyüme geriliği, doğumsal anomali ve ölü doğum görülme riskini arttırmaktadır. Hamilelik dönemindeki kadınlara günde 11 mg çinko almaları önerilmektedir.

Folik asit:
Gebelik oluşumu öncesinden hamileliğin ilk 6 haftası boyunca folik asit kullanımı, bebeklerde nöral tüp defekti (NTD) ve daha sonra oluşabilecek diğer doğum defektleri riskini azaltmaktadır. Tıbbi kaynaklar, gebe kalmadan 1 ay önce, günlük 400 mcg (mikrogram); gebelikte ise 600 mcg folik asit (normal beslenmenin dışında) alınmasını önermektedir. Ayrıca B12 vitamini ile birlikte kullanımı, etkinliğini arttırır.

B12 Vitamini:
Folik asit ile birlikte kullanımı, sinir iletilerini kolaylaştırır, etkinliğini arttırır. DNA ve RNA sentezinde görevlidir. Hamilelik döneminde eksik alımı, bebeklerde gelişimsel bozukluklara neden olabilmektedir. Yetersiz alındığında bebeklerde doğumsal anomaliler ve sinir sisteminde olumsuzluklar görülebilmektedir. Hamilelik döneminde 2.6 mcg alınması önerilmektedir.

İyot:
Bebek gelişimi ve annenin sağlığı için gereklidir. İyot, bebeğin sinir sistemi gelişimi için oldukça önemlidir. Hamile kadınlarda iyot yetersizliğinde, bebekte mental gerilik ve doğumsal anormallikler ortaya çıkar. Annedeki iyot eksikliği sonucunda, bebekler hipotiroidik olarak doğabilirler. Bebekte iyot yetersizliği sonucunda düşükler, ölü doğumlar, doğumsal anormallikler, ağır gelişme ve zekâ geriliği ve sinir sistemini etkileyen sağlık sorunları görülme olasılığı artar. Tuzların mutlaka iyotlu tuz olması gerekmekte ancak fazla tuz alımından da kaçınılmalıdır.

Magnezyum: Hamilelikte magnezyum yetersiz alınırsa, kas sisteminde bozukluklar (titreme, kramp vb.) görülebilir. Magnezyum desteği ile, hamilelikte sık sık karşılaşılan bacak krampları azaltılabilir. Ayrıca magnezyum desteğinin, rahim kasları üzerindeki gevşetici etkisi nedeniyle, erken doğumları ve düşükleri engellediği de bildirilmektedir. Ayrıca, kalsiyum, magnezyum, sodyum veya potasyum eksikliği, bacak kramplarına neden olabilmektedir.
Başlıklar
- Kolesterol nedir?
- Bitkisel Steroller / Stanoller
- Resveratrol
- Oleuropin
- Antioksidan Vitaminler ve Mineraller
- Hamilelikte Omega-3 Alımı
- Hamilelikte Kolin Alımı
- Hamilelikte Vitamin-Mineral Alımı
- Hamilelikte Kilo Alımı ve Kontrolü
- Hamilelikte Beslenme
- Emzirme döneminde Omega-3 Alımı
- Emzirme döneminde Kolin Alımı
- Emzirme döneminde Vitamin-Mineral İhtiyacı
- Anne Sütü ve Önemi
- Doğru Emzirme Teknikleri
   
   
Yararlı Linkler
- US Food & Drug Administration (Amerika Gıda &İlaç Dairesi)
- American Heart Association ( Amerikan Kalp Vakfı )
- Türk Kalp Vakfı
- Türk Kardiyoloji Derneği
- Mikro-Gen
- Nutrigen Çocuk Gelişim Şurupları
- Vitavin U.K.